|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
Na ulicach polskich miast coraz częściej można spotkać dzieci i nastolatków poruszających się na elektrycznych jednośladach. Nie wszystkie z nich są jednak rowerami w rozumieniu przepisów. Wiele pojazdów sprzedawanych jako „rowery elektryczne” ma parametry techniczne, które powodują, że zgodnie z prawem są motorowerami lub nawet motocyklami. W takich przypadkach do ich prowadzenia wymagane są odpowiednie uprawnienia. Jeżeli dziecko ich nie posiada, odpowiedzialność może ponieść również rodzic lub opiekun.
Podstawą prawną jest art. 96 § 1 pkt 2 Kodeksu wykroczeń. Zgodnie z tym przepisem właściciel, posiadacz, użytkownik lub prowadzący pojazd, który na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu dopuszcza do kierowania pojazdem osobę niemającą wymaganych uprawnień, popełnia wykroczenie. W praktyce oznacza to, że rodzic, który pozwoli dziecku jeździć pojazdem wymagającym prawa jazdy, może zostać ukarany mandatem lub odpowiadać przed sądem.
Jeszcze do niedawna policjanci w takich przypadkach najczęściej nakładali mandaty w wysokości 1000 zł. Obecnie coraz częściej stosowane są mandaty w wysokości 5000 zł. Jest to związane ze zmianami przepisów i obowiązującym taryfikatorem, który przewiduje znacznie wyższe kary za dopuszczenie do kierowania pojazdem osoby nieposiadającej wymaganych uprawnień.
Kluczowe znaczenie ma to, czy dany pojazd rzeczywiście jest rowerem. Definicję roweru zawiera art. 2 pkt 47 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem rower może być wyposażony w pomocniczy napęd elektryczny, ale musi jednocześnie spełniać kilka warunków. Silnik może mieć znamionową moc ciągłą nie większą niż 250 W, napięcie instalacji nie może przekraczać 48 V, wspomaganie może działać wyłącznie podczas pedałowania, a po osiągnięciu prędkości 25 km/h musi stopniowo zanikać i całkowicie się wyłączyć.
Rower – pojazd o szerokości nieprzekraczającej 0,9 m poruszany siłą mięśni osoby jadącej tym pojazdem; rower może być wyposażony w uruchamiany naciskiem na pedały pomocniczy napęd elektryczny zasilany prądem o napięciu nie wyższym niż 48 V o znamionowej mocy ciągłej nie większej niż 250 W, którego moc wyjściowa zmniejsza się stopniowo i spada do zera po przekroczeniu prędkości 25 km/h.
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Oznacza to, że jeżeli pojazd ma silnik o mocy większej niż 250 W, napęd działa za pomocą manetki gazu bez konieczności pedałowania, wspomaganie nie wyłącza się po przekroczeniu 25 km/h albo instalacja ma napięcie przekraczające 48 V, przestaje spełniać definicję roweru. Sam fakt, że sprzedawca reklamuje pojazd jako rower elektryczny lub że posiada on pedały, nie ma w takim przypadku znaczenia.
W praktyce największe problemy dotyczą właśnie pojazdów wyposażonych w manetkę gazu. Jeżeli umożliwiają jazdę wyłącznie przy użyciu silnika elektrycznego, bez pedałowania, nie są rowerami w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym. W zależności od parametrów technicznych mogą zostać zakwalifikowane jako motorowery albo motocykle.
Jeżeli pojazd zostanie uznany za motorower, zastosowanie ma definicja zawarta w art. 2 pkt 46 Prawa o ruchu drogowym. Motorower to pojazd wyposażony w silnik elektryczny o mocy nieprzekraczającej 4 kW, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h. Do kierowania takim pojazdem wymagane jest odpowiednie prawo jazdy, najczęściej kategorii AM, chyba że kierujący korzysta ze zwolnienia wynikającego z przepisów. Jeżeli parametry pojazdu są wyższe, może on zostać zakwalifikowany jako motocykl, do którego wymagane są kategorie A1, A2 lub A.
Motorower – pojazd dwu- lub trójkołowy zaopatrzony w silnik spalinowy o pojemności skokowej nieprzekraczającej 50 cm3 lub w silnik elektryczny o mocy nie większej niż 4 kW, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h.
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Podstawę faktyczną odpowiedzialności rodziców stanowią przepisy regulujące obowiązek posiadania uprawnień do kierowania pojazdami. Obowiązek ten wynika z ustawy o kierujących pojazdami, która określa, jakie kategorie prawa jazdy są wymagane do prowadzenia poszczególnych rodzajów pojazdów. Jeżeli elektryczny jednoślad jest motorowerem lub motocyklem, osoba kierująca musi posiadać odpowiednią kategorię prawa jazdy. Dopuszczenie do kierowania takiego pojazdu osoby, która nie ma wymaganych uprawnień, wypełnia znamiona wykroczenia określonego w art. 96 § 1 pkt 2 Kodeksu wykroczeń.
Rodzice często nie zdają sobie sprawy z tego, że kupując dziecku mocny elektryczny jednoślad, mogą narazić się na odpowiedzialność wykroczeniową. O tym, jak zakwalifikowany jest pojazd, nie decyduje jego wygląd ani nazwa handlowa, lecz rzeczywiste parametry techniczne oraz sposób działania napędu. Dlatego przed zakupem warto sprawdzić, czy pojazd rzeczywiście spełnia definicję roweru zawartą w Prawie o ruchu drogowym. W przeciwnym razie może się okazać, że dziecko porusza się motorowerem lub motocyklem bez wymaganych uprawnień, a konsekwencje poniesie również rodzic, który dopuścił je do kierowania takim pojazdem.
Wykroczenie
Dopuszczenie do kierowania pojazdem osoby nieposiadającej wymaganych uprawnień.
Naruszone przepisy
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Art. 3. Ust. 1. Kierującym pojazdem może być osoba, która osiągnęła wymagany wiek i jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym oraz spełnia jeden z następujących warunków:
- zdaje egzamin państwowy.
- posiada umiejętność kierowania pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu, nieutrudniający ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę oraz odpowiedni dokument stwierdzający posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem;
- odbywa w ramach szkolenia naukę jazdy;
Kwalifikacja prawna
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń
Art. 96. § 1. Pkt. 2. Właściciel, posiadacz, użytkownik lub prowadzący pojazd, który na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu dopuszcza do prowadzenia pojazdu osobę niemającą wymaganych uprawnień, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1000 złotych.
Wysokość kary
Za dopuszczenie do kierowania pojazdem osoby nieposiadającej wymaganych uprawnień, o którym mowa w art. 96 § 1 pkt 2 Kodeksu wykroczeń, policjant może nałożyć mandat w wysokości od 1000 zł do 5000 zł. Minimalna wysokość grzywny wynika bezpośrednio z art. 96 § 1 Kodeksu wykroczeń, który przewiduje karę ograniczenia wolności albo grzywnę nie niższą niż 1000 złotych.
Maksymalna wysokość mandatu wynika natomiast z art. 96 § 1ad Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Przepis ten stanowi, że w postępowaniu mandatowym za wykroczenia określone w rozdziale XI Kodeksu wykroczeń, do którego należy również art. 96 § 1 pkt 2, można nałożyć grzywnę w wysokości do 5000 zł.
Jeżeli jednocześnie zostanie popełniony zbieg dwóch lub więcej wykroczeń, zastosowanie ma art. 96 § 1ad Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia w związku z art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń. W takim przypadku policjant może nałożyć mandat do 6000 zł.
Art. 96. § 1ad. W postępowaniu mandatowym w sprawach o wykroczenia określone w art. 82 § 1–3, 4 i 5 Kodeksu wykroczeń oraz w rozdziale XI Kodeksu wykroczeń można nałożyć grzywnę w wysokości do 5000 zł, a w przypadku, o którym mowa w art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń – do 6000 zł.
Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Jeżeli sprawca odmówi przyjęcia mandatu albo funkcjonariusz skieruje sprawę do sądu, wysokość grzywny nie jest już ograniczona limitem obowiązującym w postępowaniu mandatowym. W postępowaniu sądowym za wykroczenie z art. 96 § 1 pkt 2 Kodeksu wykroczeń sąd może wymierzyć grzywnę do 30 000 zł, zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi w Kodeksie wykroczeń.
Punkty karne
brak
Kod wykroczenia
brak
Uprawnienia mandatowe
Policja
Dziękujemy za przeczytanie artykułu! Jeśli interesują Cię tematy związane z ruchem drogowym, wykroczeniami czy przepisami karnymi i chcesz być na bieżąco – zasubskrybuj powiadomienia o nowych treściach. Zachęcamy do komentowania i zadawania pytań. Wracaj do nas regularnie!
Pozostaw komentarz